Profilaktyka grypy sezonowej i nowej grypy A(H1N1)v
Profilaktyka grypy sezonowej i nowej grypy A(H1N1)v
GŁÓWNY INSPEKTORAT SANITARNY
TRESCI MERYTORYCZNE I METODYCZNE DOTYCZACE PROFILAKTYKI
GRYPY SEZONOWEJ I NOWEJ GRYPY A(H1N1)v
Warszawa sierpień 2009
W okresie zwiększonej zachorowalności na grypę, należy szczególnie pamiętać o zasadach dotyczących zarówno zdrowego stylu życia, jak też czynnościach prostych czynnościach higienicznych, które mogą uchronić przed zachorowaniem. Przedstawione treści zawierają zalecenia merytoryczne oraz metodyczne, które mogą zostać wykorzystane w profilaktyce grypy i wskazania jak postępować w przypadku wystąpienia zachorowań.
TRESCI MERYTORYCZNE
Grypa sezonowa jest ostra choroba wirusowa, która przenosi się drogą kropelkową, bądź też przez kontakt bezpośredni z zakażoną osobą lub ze skażonymi powierzchniami. Pamiętać należy, że wirusy grypy [w tym również wirus A(H1N1)v] poza organizmem żywym mogą przetrwać jedynie kilka godzin (średnio 2-3 godziny). Charakterystyczny jest dla niej gwałtowny początek. W ciągu około 24-48 godzin od zakażenia pojawiają sią pierwsze
objawy: wysoka gorączka, nawet do 39.5°C, dreszcze, bóle mięśniowo-stawowe, ból
gardła, ból głowy, kaszel, ogólne osłabienie i katar. U niektórych chorych,
zwłaszcza u dzieci może wystąpić biegunka i bóle brzucha.
Nowa grypa A(H1N1)v jest chorobą układu oddechowego, która przenosi się równie. drogą kropelkową bądź przez kontakt bezpośredni z zakażoną osobą lub ze skażonymi powierzchniami i wywołuje podobne objawy jak grypa sezonowa.
Zalecenia dotyczące zdrowego stylu życia wpływające na potęgowanie i umacnianie zdrowia
1. Odpowiedni ubiór
Dzieci i młodzież powinny ubierać się odpowiednio do pogody, tak by organizm nie przegrzewał się i nie pocił podczas wysokich temperatur na zewnątrz i wewnątrz pomieszczeń np. w domu, w szkole i innych.
Nie należy również pozwolić na to, by organizm został wyziębiony podczas
niskich temperatur i niekorzystnej aury. Należy zadbać o odpowiedni ubiór ze
szczególnym zwróceniem uwagi na okrycie głowy, okrycie tułowia (okolice nerek),
a także na ciepłe i nieprzemakalne obuwie.
2. Urozmaicona dieta bogata w składniki odżywcze, witaminy i minerały
W diecie wzmacniającej odporność nie powinno zabraknąć białka, szczególnie zawartego w chudym mięsie, drobiu, rybach, jajach i serach.
Szczególną role odgrywają tu także witaminy: C, A, E zawarte przede wszystkim w
świeżych owocach i warzywach oraz witamina D, która jest produkowana pod
wpływem promieniowania słonecznego padającego na skórę. Istotne są też
składniki mineralne takie jak cynk, żelazo, magnez, selen. W diecie nie powinno
zabraknąć błonnika. Należy pić dużo wody (zaleca się 30 ml/kg.m.c.), a także mleka
i napojów mlecznych, fermentowanych (550g/dzien). Bardzo ważne jest, aby dzieci
i młodzież spożywały przed wyjściem do szkoły śniadanie, II śniadanie w szkole
oraz ciepły posiłek na obiad w szkole lub po powrocie do domu. Kolacja powinna
być lekkostrawna, spożywana minimum 2 godziny przed snem.
3. Aktywność fizyczna i zabawa
Zaleca się, aby codziennie, niezależnie od pogody, spędzać przynajmniej godzinę na powietrzu. Należy zachęcać dzieci i młodzież do jak najczęstszej aktywności fizycznej. W okresie wzrostu i rozwoju młodych osób należy unikać zbyt forsownych, mocno obciążających sportów. Wskazane jest także od czasu do czasu zmieniać klimat i otoczenie.
4. Sen i odpoczynek
Nic tak nie regeneruje i nie wzmacnia sił organizmu, a co za tym idzie równie. odporności, jak właściwa ilość snu, w wywietrzonym wcześniej pomieszczeniu. Optymalna dawka nocnego odpoczynku w przypadku dzieci i młodzieży w wieku szkolnym jest większa niż u dorosłego i wynosi 9-11 godzin na dobę.
5. Higiena
Należy utrzymywać higienę osobista i otoczenia.
Zmieniać regularnie bieliznę osobistą oraz pościel. Ważne jest również systematyczne wietrzenie pościeli. Ponadto należy mieć przy sobie zawsze jednorazowe chusteczki higieniczne i systematycznie, w miarę potrzeby, oczyszczać nos z wydzieliny.
I. Profilaktyka grypy w przedszkolu
Przedszkole jest miejscem, w którym dzieci przebywają w bliskiej odległości, dlatego choroby szerzące sie droga kropelkowa, mogą przenosić się szczególnie łatwo. Chore dzieci mogą też stanowić źródło zakażenia dla członków swoich rodzin oraz innych osób, z którymi kontaktują się w życiu codziennym.
Skuteczność zapobiegania szerzeniu się zakażeń wirusem grypy wśród dzieci zależy w dużym stopniu od dobrej współpracy środowiska przedszkolnego z rodzicami oraz z dziećmi i młodzieżą. Koordynatorami tych działań powinni być dyrektorzy szkół i przedszkoli, którzy współdziałają w tym zakresie z lokalna służbą zdrowia, stacja sanitarno-epidemiologiczną, pielęgniarką.
Informacje dla pracowników przedszkola
- dla dzieci, rodziców oraz personelu przedszkola zorganizować spotkania edukacyjne
* sprawdzić kanały łączności szkoły z rodzicami i możliwości szybkiego ich powiadamiania;
- prowadzić cykliczną edukację dot. Zapobiegania zakażeniom poprzez dostarczanie materiałów informacyjnych na temat zachowania się w przedszkolu, w domu i innych miejscach przebywania w czasie wolnym oraz promować wszelkie zachowania zmniejszające prawdopodobieństwo zakażenia;
- zachęcać do szczepień przeciw grypie sezonowej oraz nowej grypie A(H1N1)v (w momencie pojawienia się szczepionki).
Wskazane może być, uzgodnione z lokalną służbą zdrowia, zorganizowanie akcji szczepień dla uczniów. Finansowanie tego przedsięwzięcia przez lokalny samorząd byłoby bardzo pożądane.
II. Profilaktyka grypy w domu
Informacje dla rodziców
należy:
- obserwować domowników wykazujących objawy grypopodobne. W przypadku wystąpienia objawów u domowników należy skontaktować się z lekarzem rodzinnym i pozostać w domu
- myć ręce mydłem pod bieżąca, ciepła woda przez 20-30 sekund, także miedzy palcami; pokazać małym dzieciom jak należy to robić (używając mydła, pod ciepła bieżącą woda,);
* zadbać, by dziecko zawsze miało przy sobie jednorazowe chusteczki higieniczne do
nosa;
- zasłaniać nos jednorazową chusteczką higieniczną podczas kichania i usta podczas
kasłania, wyrzucać ją do kosza po jednorazowym użyciu;
- w przypadku braku jednorazowych chusteczek kichać i kasłać w rękaw w okolicy łokcia, a nie w dłonie;
- unikać przebywania wśród ludzi, którzy wykazują objawy grypopodobne;
- spędzać z dzieckiem aktywnie wolny czas na świeżym powietrzu;
- wietrzyć zamknięte pomieszczenia 3-4 razy dziennie, każdorazowo przez 10 minut;
- w przypadku wystąpienia objawów grypy, poinformować o swoim stanie zdrowia rodziców lub opiekunów, którzy skontaktują się z lekarzem rodzinnym.
- w trakcie pobytu w przedszkolu obserwować dzieci pod katem pojawienia się u nich
- w razie wystąpienia typowych objawów grypy u dzieci, poinformować rodziców o
- zadbać o ciągły dostęp do standardowych środków higienicznych w toaletach i dołożyć starań o zapewnienie optymalnych warunków higieniczno-sanitarnych we wszystkich pomieszczeniach;
- zapewnić miejsca do mycia rak lub ich dezynfekcji odpowiednimi preparatami na bazie alkoholu (60%) i zapewnić wyposażenie tych miejsc w odpowiednie środki i materiały higieniczne;
- zapewnić higienę miejsc przebywania dzieci w tym m.in. codzienne czyszczenie
- zorganizować w ramach możliwości jak najczęstszy pobyt dzieci na świeżym powietrzu w czasie zabaw i zajęć ruchowych;
- systematycznie wietrzyć sale lekcyjne i inne pomieszczenia (np. sale gimnastyczna),
- w przypadku zachorowania na grypę pozostać w domu i skontaktować się z lekarzem, o sposobie i czasie leczenia pacjenta zadecyduje lekarz;
- w czasie kaszlu lub kichania zakrywać nos i usta jednorazową chusteczką higieniczną,
- unikać dotykania palcami ust, nosa i oczu;
- w rozmowie unikać bliskich kontaktów z rozmówcą;
- zaniechać uścisków dłoni, pocałunków itp.;
- poza przedszkolem unikać przebywania w miejscach skupisk ludzi (typu: kino, dyskoteka, centrum handlowe, hala sportowa itp.), a w szczególności masowych zgromadzeń oraz uprawiania sportów kontaktowych;
- na podstawie informacji otrzymanych w przedszkolu, przestrzegać podstawowych zasad higienicznych nie tylko podczas przebywania w przedszkolu, ale również we wszystkich sytuacjach pozaprzedszkolnych.
Postępowanie w przypadku wystąpienia zachorowań na grypę
I. Działania podczas występowania zachorowań w przedszkolu
Informacje dla dyrektorów, nauczycieli i pozostałego przedszkolnego personelu
należy:
objawów grypopodobnych (takich jak: gorączka, kaszel, ból gardła, ból mięśni, ból
głowy, dreszcze, osłabienie, biegunka);
konieczności zgłoszenia sie z dzieckiem do lekarza i stosować się do jego zaleceń; w
przypadku wystąpienia objawów chorobowych u ucznia w szkole, należy natychmiast
umieścić go w osobnym pomieszczeniu. Jeśli są to objawy o niewielkim nasileniu
należy powiadomić rodziców o konieczności odebrania dziecka z przedszkola; w
przypadku ciężkiego zachorowania zorganizować dla dziecka transport do szpitala,
uzgadniając to z rodzicami/opiekunami dziecka;
powierzchni, z którymi dzieci maja kontakt;
każdorazowo przez 10 minut.
II. Działania podczas występowania zachorowań w domu
Informacje dla dzieci i rodziców
należy:
która po użyciu należy wyrzucić do kosza, a ręce umyć starannie po bieżącą, ciepłą
wodą z mydłem;
Bieżące informacje dotyczące grypy A/H1N1 znajdują się na stronie internetowej www.pzh.gov.pl.
